Van padden overzetten, afval prikken, elzen knotten tot regenwater afkoppelen en toezien op de gevolgen van bouwprojecten: de Vereniging voor Dorp en Natuur Amerongen en Leersum is al meer dan zestig jaar actief én een factor om rekening mee te houden in de dorpen.
Het jubileum is reden voor de vereniging met meer dan 1000 leden om uit te pakken met een interessant lustrumprogramma dat begint met een open dag in De Binder op zaterdag 18 april.
In het prille groen van de Heemtuin ‘Londotuin’ bij Park Broekhuizen in Leersum: een treffender locatie voor een gesprek met de voorzitter van de jubilerende Vereniging Dorp en Natuur Leersum lijkt er niet. Met op de achtergrond gekwaak en af en toe een plons vanuit de kikkerpoel, gekwetter van vogels en een onzichtbare spiedende blik van de uil in de nok van de Heemtuinschuur – bekend van de webcambeelden van de Uilenwerkgroep. Voorzitter Wim Westera: “Veel mensen denken dat we alleen met groen, kleine beestjes en vogeltjes bezig zijn. Dat is natuurlijk ook belangrijk, maar er is ook een werkgroep die zich met ruimtelijke plannen bezighoudt, bijvoorbeeld voor woningbouw, verkeer of waterkwaliteit. Wij zetten ons in voor de fysieke leefomgeving, in de breedste zin van het woord.”
Breder dan natuur alleen
Een voorbeeld is de discussie rond een nieuwe fastfoodvestiging in Maarsbergen. “Daar kijken we ook naar, vanwege het zwerfafval bijvoorbeeld.” De vereniging probeert daarbij een constructieve gesprekspartner te blijven. “We willen niet bekendstaan als een lastige club. Maar als het nodig is, dienen we zienswijzen in of komen we in actie.”
De vereniging houdt zich ook bezig met actuele thema’s zoals woningbouw en duurzaamheid. “We volgen ontwikkelingen rond nieuwe appartementencomplexen bijvoorbeeld kritisch. Dan kijken we naar de hoogte, maar ook of het past in het dorpsbeeld.”
Gewicht
Volgens de voorzitter is die veelzijdigheid de kracht van de organisatie. “Er is voor iedereen wel iets te doen. Ben je meer van het praktische werk buiten, of juist geïnteresseerd in wetgeving en omgevingsplannen — het kan allebei.”
Met meer dan duizend leden heeft de vereniging bovendien gewicht. “In zo’n relatief kleine gemeenschap is dat best veel. De gemeente weet dat wij een grote achterban hebben.” Van die leden is een kleinere groep echt actief. “We hebben zo’n 100 tot 130 vrijwilligers die de handen uit de mouwen steken. De rest steunt ons, bijvoorbeeld door lid te zijn en ons werk te volgen.”
Een concreet succes is de regentonregeling. “Via het waterschap kunnen mensen subsidie krijgen om regenwater af te koppelen. Wij helpen met de uitvoering en promotie. We rekenden op 45 deelnemers, maar zitten nu al op 60 en het loopt nog.” Volgens de voorzitter werkt dat als een olievlek. “Buren steken elkaar aan. Dan zie je ineens meerdere aanvragen in dezelfde straat.”
Ontmoeting
Opvallend is dat de vereniging zelf ook werkt aan verbinding tussen de verschillende werkgroepen. “Als je padden overzet, dan zet je padden over. En als je bij de uilenwerkgroep zit, dan weet je weinig van de andere groepen. Die werelden zijn best gescheiden.” Daarom wordt er dit jaar extra ingezet op ontmoeting, onder meer met de open dag op 18 april. Westera: “Die is er niet alleen voor nieuwe mensen, maar juist ook om onze eigen leden met elkaar in contact te brengen. Die dwarsverbindingen leveren vaak nieuwe ideeën op.”
Het jubileumjaar speelt daarin een belangrijke rol. “We hebben een groot lustrumprogramma, met activiteiten voor jong en oud. Denk aan wandelexcursies, lezingen, filmvoorstellingen, wilgenwigwams bouwen en het 60-dingenboekje dat alle kinderen in de dorpen krijgen. Het is een mooie aanleiding om onszelf meer te laten zien”, vindt de voorzitter.
Bankje als ontmoetingsplek
Als kers op de taart schenkt de vereniging aan het eind van dit lustrumjaar een permanente ontmoetingsplek in de vorm van een bankje aan de inwoners. “Het komt tussen Leersum en Amerongen te staan, achter Landgoed Zuylestein bij de uiterwaarden.” Een favoriete plek in de dorpen aanwijzen wil hij liever niet. “Als voorzitter moet ik een beetje neutraal blijven,” zegt hij lachend, om vervolgens toch toe te geven: “Deze heemtuin heeft wel een speciale plek.”
Hoewel de vereniging nog steeds groeit, is er ook aandacht voor de toekomst. “We vergrijzen een beetje. Dat zie ik niet direct als probleem, maar je moet wel zorgen voor nieuwe aanwas.” Daarom wordt er gekeken naar laagdrempelige manieren om mee te doen. “Niet iedereen wil elke week vast ergens aan vastzitten. We hebben nu ook een soort flexpool: mensen die af en toe helpen bij een activiteit. Dat werkt heel goed.”
Springlevend
Waar is de vereniging het meest trots op? De voorzitter hoeft niet lang na te denken. “Dat we na zestig jaar nog steeds springlevend zijn. Dat we nog steeds groeien en dat mensen zich willen inzetten. Blijkbaar heeft het nut wat we doen — en dat voelen mensen ook.”
Het jubileumjaar moet de vereniging verder op de kaart zetten. “We willen laten zien wat we doen, erkenning krijgen, maar ook nieuwe mensen aantrekken. En tegelijkertijd onze eigen mensen met elkaar verbinden.” Of zoals hij het zelf samenvat: “We zijn er voor de leefomgeving — en voor de mensen die daarin wonen.”
Lees ook op onze site: Vrijwilligers zetten duizenden padden weg over
