De iconische witte bol van het het Koninklijk Nederlands Meteorologisch Instituut (KNMI) in De Bilt verdwijnt mogelijk. De twee huidige kantoorgebouwen worden gesloopt, de plek waar nu de bol staat wordt dan gebruikt als tijdelijke locatie voor meetapparatuur.
Het Rijksvastgoedbedrijf is eigenaar van het terrein en wil een nieuw duurzaam pand bouwen voor het KNMI. In juli 2026 werd een marktconsultatie gestart om reacties en aandachtspunten van bouwbedrijven op te halen. Op Tendernet staat inmiddels de aanbesteding voor nieuwe huisvesting van het KNMI in De Bilt.
Tekst gaat verder onder foto
Witte bol
De iconische witte bol van het KNMI is al jaren leeg. De radarapparatuur is tien jaar geleden verplaatst naar twee andere locaties; Herwijnen en de Marinebasis Den Helder. “Vanuit De Bilt kon de radar helaas net niet heel Limburg bereiken. Later kwam hoogbouw in de buurt van ons gebouw en dat stoorde met de radar”, legt woordvoerder Annemie Hoogendoorn van het KNMI uit. Overigens wil Defensie de radar in Herwijnen opschalen, om zo het luchtruim beter in beeld te brengen, maar dat is een ander project.
Op de huidige panden van het KNMI aan de Utrechtseweg staat nog meetapparatuur, onder meer om neerslag te meten. Wanneer de panden gesloopt worden, gaat deze apparatuur naar de hoge toren waar nu de bol staat. Die moet dan mogelijk dus verdwijnen om plaats te maken hiervoor. “Het is nog niet zeker, maar wel een optie”, vertelt Hoogendoorn.
Het kan ook zo zijn dat de bol tijdelijk wordt verwijderd en later teruggeplaatst wordt. “De toren met de bekende witte radarbol geniet weliswaar geen monumentale bescherming, maar is wel een KNMI-gebouw waar de omgeving aan gehecht is”, zo stelde het Rijksvastgoedbedrijf eerder dit jaar.
Tekst gaat verder onder foto
Oud
Het KNMI is al bijna 130 jaar gevestigd in De Bilt. De huidige kantoren voldoen volgens het Rijksvastgoedbedrijf niet meer aan de eisen van deze tijd. De gebouwen hebben achterstallig onderhoud, zijn niet energiezuinig en bieden meer kantoorruimte dan nodig is. Het KNMI beschikt momenteel over ongeveer 20.000 vierkante meter kantoorruimte.
Het nieuwe kantoor krijgt een oppervlakte van ruim 9.000 vierkante meter. Ongeveer twee derde daarvan is bestemd voor reguliere kantoorwerkplekken. Het overige deel wordt ingericht met gespecialiseerde ruimten, waaronder laboratoria, een windtunnel en voorzieningen voor het testen en ijken van meetapparatuur.
Tekst gaat verder onder foto
Koude oorlog
Naast de twee kantoorgebouwen worden ook verschillende kleinere gebouwen op het terrein aangepakt. Het gaat onder meer om de zogeheten vulhut waar weerballonnen worden gevuld, twee voormalige dienstwoningen en een monumentale villa.
Onder het oudste kantoor is nog een ondergrondse noodzetel uit de Koude Oorlog. Dit is een soort beveiligde bunker, vanuit waar medewerkers kunnen doorwerken in geval van een ramp of calamiteit. Deze moet bij de sloop behouden blijven. Volgens het Rijksvastgoedbedrijf komt de noodzetel mogelijk in aanmerking voor de status van rijksmonument.
Tekst gaat verder onder foto
Planning
De aanbesteding wordt naar verwachting in het tweede kwartaal van 2027 gepubliceerd. Wanneer de sloop en de daadwerkelijke bouw beginnen en wanneer het nieuwe kantoor klaar moet zijn, is nog niet definitief bekend. De tijdelijke huisvesting van het KNMI valt buiten deze opdracht en wordt buiten het terrein geregeld.
Het Rijksvastgoedbedrijf heeft tot op heden geen officieel budget of kostenplaatje openbaar gemaakt voor de sloop en nieuwbouw van de KNMI-huisvesting in De Bilt. “Omdat het project zich bevindt in de fase van de aanbesteding en marktconsultatie, houdt de overheid de financiële ramingen vooraf geheim om de marktwerking niet te verstoren”, aldus het Rijksvastgoedbedrijf.
