Het is weer kersentijd. En nu het fruit rijp is, staan traditiegetrouw in onze regio ook weer kersenplukdagen, kersenvaarten en het Kersenfestival voor de deur. De bezoekers laten zich het fruit goed smaken, ondanks de recente discussie over gebruik van bestrijdingsmiddelen op de kers.
Donkerrood en sappig hangen de trossen kersen te glanzen in de kersenboomgaarden in onze streek. “Heerlijk hoor”, roept een mevrouw met de fiets in haar hand, de kersen omhoog houdend. Bij de boomgaard in Bunnik laten passanten zich graag verleiden voor een korte pauze én een handje kersen.
Helaas zijn niet alleen mensen dol op het sappige vruchtvlees van de kers. Ook schadelijke insecten als de Suzuki-fruitvlieg. Deze kunnen hele oogsten doen mislukken. Om deze te bestrijden wordt Tracer gebruikt, dat bij onzorgvuldig gebruik wel schade toebrengt aan onder meer waterinsecten en bijen. Er ontstond reuring vanwege het besluit van – inmiddels demissionair – landbouwminister Wiersma om telers toe te staan het middel voorlopig te blijven gebruiken.
Vragen
Is de discussie over Tracer te merken in de boomgaard? “Ja. We krijgen nu vragen over bestrijdingsmiddelen en anders nauwelijks”, vertelt Djûke Smith-van der Maat, eigenaresse van Boerderij Nieuw Slagmaat in Bunnik. Ze is overigens wel blij met de vragen. “Het geeft me de kans uit te leggen hoe we telen. Het zou toch zonde zijn als mensen geen kersen meer eten en dan voor blauwe bessen uit Marokko kiezen?”
Het gemengde boerenbedrijf van de familie Smith-van der Maat produceert duurzaam en lokaal voedsel. De producten zijn gecertificeerd met de keurmerken Erkend Streekproduct en ‘Kromme Rijn boert en teelt bewust’. De boerin ontving in 2014 een Europese innovatieprijs voor vrouwelijke agrariërs. “We doen er alles aan om natuurlijk te bestrijden. We werken schoon. Dat betekent dat we de gevallen kersen snel opruimen, zodat er daar geen infectie kan ontstaan. En we hebben jaarrond kippen in de boomgaard lopen die de rest opruimen.”
Niet de dupe
Ze hebben al een paar jaar het bewuste bestrijdingsmiddel niet hoeven gebruiken. “Maar zie het als antibiotica voor het fruit: als de boomgaard toch een heftige aanval van de fruitvliegjes krijgt, dan passen we het toe, volgens de voorschriften”, legt Djûke uit. Het middel waar de discussie over gaat, is een biologisch middel. “Dat weten veel mensen niet. Het mag bij de teelten van andere groente en fruitsoorten regulier gebruikt worden.” Minister Wiersma heeft aangegeven dat er in het verleden kersentelers waren die zich niet aan de gebruiksvoorschriften hebben gehouden bij het gebruik van Tracer. “Beboet die dan”, vindt ze. “Maar maak niet de hele kersensector de dupe van het gedrag van deze telers.”
De eerste kersen van het vroege hoogstamras zijn al geplukt op Nieuw Slagmaat, de rest volgt de komende week. Van der Maat verheugt zich op de publieksdagen: “We zorgen ervoor dat er nog genoeg kersen, groot en smakelijk, op ooghoogte hangt tijdens de plukdagen op 20 en 21 juni”. Bezoekers kunnen tijdens de dagen hun eigen kersen plukken.
Kersenfestival Cothen
Ook in Cothen wordt de kers gevierd, tijdens het 23e Kersenfestival op 28 en 29 juni. Op de locatie van de boomgaard van De Kersenhut zijn de publiekstrekkers een kersenmarkt, een kersentrein en het Kersenmuseum. Op de tweede festivaldag is er een hardloopparcours voor vier afstanden – de Kersenrun – door de fruitpercelen van de boomgaard.
“Dit jaar hebben we oude tractoren, rijtuigen met paarden ervoor en weer meer muziek”, vertelt Erik Vernooij, mede-eigenaar van het fruitbedrijf in Cothen.
De Kersenhut krijgt niet veel vragen over bestrijdingsmiddelen. “Ik hoor eerder dat mensen moe worden van de discussie. Als het middel schadelijk zou zijn voor de gezondheid, wordt het verboden”, geeft hij aan. “Tracer is biologisch en ik mag er mijn bessen gewoon mee bespuiten. Alleen voor de kleine kersenteelt is de reguliere toelating nog niet geregeld.” Vernooij voegt toe: “Kijk, liever spuit ik niet. Met 19 hectare boomgaard is het een prijzige toestand. Maar zonder spuiten is er geen kersenteelt meer. Dan moeten we bespoten fruit uit het buitenland laten invliegen”.
Spuitinstallatie
Hij is zich bewust van zorgen over nadelige invloed op de natuur. “We hebben geïnvesteerd in een spuitinstallatie met driftreducerende techniek. Dat betekent dat bestrijdingsmiddelen voor 99 procent op de bomen terecht komen en niet in de natuur eromheen. Dankzij de overkapping komt er ook weinig middel met regen in de grond terecht.” Het doet hem deugd dat de waterkwaliteit in de kersenstreek goed is, volgens het Waterschap.
Intussen laten de bezoekers zich de Cothense kersen goed smaken. “In dat weekend van het Kersenfestival gaan er nog meer kersen over de toonbank. We hebben er zin in.”
Kersenvaarten
Ook het Utrechts Landschap heeft een traditie hoog te houden. Vrijwillige gidsen nemen tijdens zeven speciale Kersenvaarten de komende weken 28 bezoekers per keer mee over de Kromme Rijn. Halverwege de excursie meert de elektrische punter van de natuurorganisatie aan bij boomgaard De Knapschinkel in Bunnik voor een portie kersen.
“Als we vragen krijgen over het bespuiten van kersen, zullen we die natuurlijk beantwoorden”, zegt gids Elko Knobbe. “Maar het moet aan boord gaan over de streek, de natuur en niet over bestrijdingsmiddelen. Als we die middelen afschaffen, is er ook geen kersenteelt meer. Dat zou zonde zijn van deze jarenlange traditie op deze rivier: de Kromme Rijn met zijn vruchtbare oevers is van oudsher een kersenstreek.”
Kromme Rijnder
Er is zelfs een trekschuit naar de Kromme Rijn genoemd. De ‘Kromme Rijnder’ paste met zijn lading kersen voor de stad Utrecht precies door de sluisjes bij onder meer Cothen. Een stichting maakt vanuit Wijk bij Duurstede recreatieve tochten met een replica van het streekeigen voertuig.
