Wolven mogen niet met een strikval gevangen worden op de Utrechtse Heuvelrug, zo heeft de rechtbank Midden-Nederland vandaag bepaald.
Onderzoekers van Stichting Zodion Zoogdieronderzoek Nederland kregen hiervoor toestemming van de Provincie Utrecht, waarop dierenwelzijn organisaties naar de rechtbank stapten. Zodion wil wolven een zender omdoen om ze te bestuderen. De organisatie verzamelt en deelt kennis over wilde zoogdieren in Nederland.
De provincie Utrecht gaf toestemming om maximaal vijf wolven te vangen. De onderzoekers hadden al speciale toestemming voor vangmiddelen, maar wilden een strikval toevoegen. Hierbij komt een lus om de wolvenpoot. Dierenrechtenorganisaties de Faunabescherming, Animal Rights en Stichting Werkgroep Wolf Leusden vinden dit schadelijk en stapten naar de rechtbank.
Bezwaar
Gestrikte wolven zouden zich volgens de bezwaarmakers flink kunnen bezeren. Ze twijfelen ook aan het belang van het onderzoek. Volgens hen leveren wildcamera’s in het gebied meer informatie over de wolven in de regio.
De rechtbank geeft ze gelijk. De provincie Utrecht had op deze manier geen toestemming mogen geven. De rechtbank oordeelde niet over de strikval zelf, maar over de vraag welk soort besluit de provincie mocht gebruiken. Het antwoord is ingewikkeld.
Beschermd
Wolven werden in juli 2025 door de Europese lijst op een lijst voor minder beschermde dieren gezet. Nederland zette de wolf pas een jaar later op een eigen lijst voor minder streng beschermde dieren.
Toen Zodion in oktober vorig jaar toestemming kreeg, was er op dat moment dus geen vergunning nodig om een wolf te vangen. Er gold alleen een zorgplicht: wie iets doet wat schadelijk kan zijn voor wilde dieren, moet die schade voorkomen, beperken of herstellen. De Provincie Utrecht koos voor een ‘maatwerkvoorschrift’. Zo’n voorschrift mag een bestaande regel concreter maken, maar niet minder streng.
Volgens de rechtbank werkt het zo niet. De rechter stelt dat de Provincie Utrecht eerst moet uitzoeken wat Zodion precies wil. Overigens is sinds juli van dit jaar wel weer een vergunning nodig om wolven te kunnen vangen.
Duidelijkheid
Voorzitter Niko Koffeman van De Faunabescherming spreekt van een “vernietigend oordeel”. Hij is blij met de uitkomst, maar vindt het tegelijk jammer dat de rechtbank het besluit alleen op procedurele gronden heeft teruggedraaid. “We hadden liever gezien dat de rechter ook voor eens en voor altijd duidelijk had gemaakt dat je hiervoor geen wolven mag vangen.”
Animal Rights en Werkgroep Wolf Leusden zijn tevreden. Ze hopen nu dat het project definitief van tafel gaat. Ze vinden het stressvol voor de wolven.
Lus om poot
Zodion noemde de strikval tijdens de rechtszaak op 24 augustus de meest diervriendelijke methode. Stapt een wolf erin, dan sluit een lus zich om zijn poot. De val stuurt dan een signaal zodat er binnen een half uur iemand ter plaatse kan zijn. Die verdooft de wolf, haalt hem uit de val en doet hem een halsband met een GPS-zender om. Doel is dat onderzoekers zien waar de wolven komen, wat ze doen en waar ze hun eten vandaan halen.
Bioloog Maurice La Haye van Zodion noemt de uitspraak teleurstellend. “Het is natuurlijk goed dat het zorgvuldig moet worden geregeld, maar het levert vertraging op in een onderzoek dat noodzakelijk is.”
La Haye zei tijdens de zitting al dat er veel discussie is over de plaats van de wolf in Nederland. Onderzoek moet daar meer grip op geven. De provincie Utrecht vindt dat het project inzicht geeft in het gedrag van wolven in een landschap waar veel mensen wonen, werken en recreëren.
Zender
Overigens is al eerder een wolf met een zender in de provincie Utrecht gezien. Onderzoekers van Wageningen University & Research vingen die wolf vorig najaar op de Hoge Veluwe. In december dook hij op bij de roedel op de Utrechtse Heuvelrug. De onderzoekers ontvangen al een tijd geen gegevens meer van die zender. Of de halsband nog om zit, is niet bekend.