De gevolgen van klimaatverandering zijn ook bij regenachtig weer zichtbaar. Er valt tegenwoordig veel meer water in korte tijd. En door de bouw van wegen en woningen, verdwijnt steeds meer open grond waar water kan wegzakken. De gemeente De Bilt zint op maatregelen om wateroverlast tegen te gaan. “We willen de bewustwording bij onze bewoners aanwakkeren en hen ook bij de plannen betrekken”, zegt Pim van de Veerdonk, wethouder beheer openbare ruimte.
De gemeente neemt steeds meer maatregelen om water vast te houden als het regent. “Zoals we bijvoorbeeld in de nieuwe wijk La Plata hebben gedaan”, legt Van de Veerdonk uit. “Daar is amper verharding meer en hebben we een groot aantal parkeerplekken opgeofferd voor een wadi om water op te vangen.” Wadi staat voor Water Afvoer Drainage en Infiltratie en is een opslag- en infiltratievoorziening die tijdelijk gevuld kan zijn met hemelwater. Door de wadi kan water worden opgevangen dat vanuit de Hessenweg en andere omliggende wegen stroomt. Ook achter de Oosterlichtkerk in Bilthoven is er een wadi, ‘en bij de Sperwerlaan zijn we met hetzelfde bezig’.
“Tegenwoordig zijn er veel meer regenbuien van meer dan 20 mm”, zegt Mehmet Seyman, regisseur openbare ruimte. “Dit betekent dat er vaker water op straat blijft liggen. Daarom willen we het riool- en regenwater anders regelen. We willen de bodem nat houden en als spons gebruiken, maar onze inwoners moeten er geen last van krijgen. Daar moet je het juiste balans zien te vinden. Een wadi is een perfect middel voor zo’n sponswerking. Als het water in een wadi blijft stijgen, dan komt het in een schoon waterstelsel en dan voeren we dat water af naar een watergang of andere wadi.”
Maartensdijk
De gemeente gaat zich nu op Maartensdijk richten, een kern die wat lager ligt. “We zien hier hetzelfde probleem”, benadrukt Van de Veerdonk. “We zien wateroverlast aan de Prins Bernhardlaan en Maartensplein, maar we zien ook dat water de woningen binnenstroomt. We hebben de Molenweg aangepakt door met de inwoners afkoppelingen in gang te zetten. Daar is nu een riool aangepast.”
“Als we naar Maartensdijk kijken, zien we daar teveel verharding”, legt Seyman uit. “Zowel in de openbare ruimte, als tuinen. Als we niets veranderen, zal 70% van de inwoners in 2050 gigantische wateroverlast ervaren. We willen al het regenwater dat in Maartensdijk valt, verwerken waar het kan, of afvoeren waar mogelijk. Dat kan op de watergang aan de Dorpsweg, de zuidzijde van het dorp en aan de gemeentelijke vijvers aan de Vierstee. We willen de vijvers met elkaar verbinden om daar een afvoer en watergang van te maken.”
De Prinses Marijkelaan loopt dwars door Maartensdijk. “Dat soort wegen willen we gebruiken om grote hemelwaterleidingen in de grond te leggen”, zegt Seyman. “Om al het water dat valt op te vangen. Die leidingen voeren het dan links of rechts af.”
Inwoners
Wat inwoners zelf kunnen doen, is het verwijderen van tegels. “Eén tegel levert jaarlijks tientallen liters aan water in het riool op”, benadrukt Seyman. “De meeste Nederlandse tuinen zijn van dit soort verhardingen voorzien. Dus elke tegel die voor groen wordt uitgewipt, scheelt tientallen liters water dat niet in de riool terechtkomt.”
Om inwoners te stimuleren hun tegels te verwijderen, heeft de gemeente verschillende acties gevoerd. Zo kunnen inwoners overtollige tegels uit de tuin naar de gemeentewerf brengen in ruil voor plantjes. “We hebben ook ophaalmomenten met de ‘tegeltaxi“, vertelt Van de Veerdonk. “Dan worden de tegels gratis opgehaald.” Er zijn tot nu toe bijna negen duizend tegels bij mensen thuis opgehaald. “Dat zijn allerlei stappen in de goede richting.”
Klimaatadaptatiebeleid
“We moeten ons voorbereiden op de toekomst”, aldus Van de Veerdonk. “Daarom zijn wij bezig met ons klimaatadaptatieplan. We moeten daarnaast ook met de waterschappen opzoek gaan naar een oplossing, zodat we verder kunnen met nieuwe woningbouw, energietransitie en de invulling van landbouw. We hebben nog weinig mogelijkheden om water vast te houden, daar moeten we écht over nadenken.”
“Daarnaast hebben we in het coalitieakkoord de afspraak gemaakt om ieder haar tweehonderd bomen bij te planten”, besluit de wethouder. “Dit lukt ook ieder jaar. Bomen zijn goed om water vast te houden.” “En ter voorkoming van hittestress”, voegt Seyman daaraan toe.
