Het is hoogst onwaarschijnlijk dat psychiatrisch kliniek Fivoor op 1 januari 2027 de deuren sluit in Den Dolder. Burgemeester Joyce Langenacker van Zeist, waar Den Dolder onder valt, deed wel die belofte dit jaar. “Het blijft erg stil rond dit vraagstuk”, aldus raadslid Marcel Fluitman van het CDA die op 8 oktober schriftelijke vragen indiende over de toekomst van de omstreden kliniek.
Fivoor is een particuliere aanbieder van zorg aan cliënten met complexe psychiatrische ziektebeelden. In Den Dolder wordt beveiligde zorg geboden aan mensen met psychiatrische gedragsproblemen en een achtergrond met justitie.
De kliniek is meerdere keren in het nieuws gekomen, nadat patiënten grof geweld gebruikten buiten de deuren van de kliniek. Meest bekend zijn de moord op student Anne Faber en de moord op de 76-jarige Willemijn Klijnhout. Omwonden willen al langer dat de kliniek wordt gesloten, daar is de gemeente Zeist het mee eens. Een andere locatie vinden, blijkt echter vrijwel onmogelijk.
Fivoor Den Dolder:
Op het terrein van de Willem Arntsz Hoeve in Den Dolder staan 3 beveiligde klinieken van Fivoor: FPA Utrecht, Wier Kliniek Gesloten en Wier+. Het pand van de Wier+ is inmiddels gesloten wegens de zeer slechte staat van onderhoud. De patiënten zijn elders op het terrein ondergebracht. Samen bieden ze plek aan 144 patiënten die forensische en/of hoog intensieve psychiatrische zorg nodig hebben.
Incidenten:
Michael P. verbleef op de Forensisch Psychiatrische Afdeling toen hij in 2017 studente Anne Faber verkrachtte en vermoordde.
Mert P. was een patiënt van Fivoor in de Wier+ kliniek toen hij op 2 januari 2025 de 76-jarige Willemijn Klijnhout in Den Dolder doodstak.
Een andere TBS-er ontsnapte in januari 2025 tijdens begeleid verlof. De politie zette meerdere eenheden en een helikopter in. De politie hield hem binnen een dag aan na een tip.
In een enquête onder omwonenden, gepubliceerd door NOS en RTV Utrecht in februari 2025, werden onder meer de volgende ervaringen gemeld:
– Een zwangere vrouw zou in 2017 bij de keel zijn gegrepen.
– Een meisje van zeven zou in 2022 in een speeltuin door een onbekende zijn benaderd met het aanbod van een kus in ruil voor snoep.
– Er waren ook meldingen over onbekenden die kinderen vroegen waar ze woonden.
De politie voert een verkenning en analyse uit naar drugsoverlast. Alle meldingen en signalen worden onderzocht.
Veiligheid
Dit najaar worden verschillende veiligheidsmaatregelen geëvalueerd. Het gaat daarbij om het hek, camera’s, inzet van BOA’s en buurtcoaches en een aangepaste looproute voor patiënten.
Fivoor is per 1 januari 2018 ontstaan uit een fusie en samenwerking tussen Stichting Altrecht, gevestigd op de Willem Arntsz Hoeve in Den Dolder, Palier van de Parnassia Groep en Forensisch Psychiatrisch Centrum de Kijvelanden.
Bewoners Den Dolder
Reeds in 2019 vroegen inwoners van Den Dolder middels Vereniging Bosch en Duin en omstreken of de kliniek zo snel mogelijk gesloten kon worden. “Den Dolder verleent al meer dan 100 jaar onderdak aan psychiatrische zorg. Dagelijks heeft de enige winkelstraat bezoek van verslaafden en gedetineerden op verlof. Dat gaat niet langer. De populatie van de instellingen is de laatste jaren aanzienlijk verzwaard en die last past niet in zo’n kleine gemeenschap”, zo schreven zij in een brief aan de gemeenteraad van Zeist.
Desondanks bleef de kliniek geopend, ook na de ernstige incidenten die volgden.
Eigenaar
De eigenaar van het Willem Arntsz Hoeve terrein is Altrecht, deze verhuurt de gebouwen aan Fivoor. Altrecht is jaren geleden een verkoopprocedure gestart om het enorme terrein van 200 hectare te verkopen. Een gedeelte is al verkocht aan gebiedsontwikkelaar BPD, die plannen heeft voor gebiedsontwikkeling en woningbouw.
Fivoor stelt zelf dat zij willen verhuizen binnen de regio: “Ons zoekgebied is regio Midden-Nederland. Daarbij willen we dat medewerkers, die veelal zelf in de regio wonen, bij ons kunnen blijven werken. Het woon-werkverkeer moet haalbaar blijven.”
Volgens Fivoor is het aanbod schaars: “Hier is weinig beschikbaar en ontwikkelbaar onroerend goed. Als we deze wél vinden, ontmoeten we weerstand vanuit gemeentebesturen en mensen die rondom de locatie wonen. Gemeente de Bilt en ook gemeente Zeist besloten zelfs forensische zorginstellingen te gaan weren.”
In totaal hebben Altrecht en Fivoor gezamenlijk 35 opties voor het verhuizen van de zorg van Fivoor onderzocht. Daarbij vielen 20 af, omdat gemeenten de komst van Fivoor van te voren al tegenhielden. Uiteindelijk bleven drie locaties over, waarvan de naam niet bekend werd gemaakt.
Tekst gaat verder onder foto
Defensie
In maart 2026 schreef de staatssecretaris aan de Tweede Kamer dat het Rijksvastgoedbedrijf in het voorjaar van 2025 meerdere specifieke Defensielocaties had onderzocht voor Fivoor. Welke dat waren, is niet bekendgemaakt. In de regio zijn twee locaties die het zouden kunnen zijn. Het AZC op Kamp Zeist sluit in mei 2028 en de marinekazerne in Doorn sluit in 2031.
Fivoor wacht het resultaat van het onderzoek van de Gemeente Zeist af. “Maar het is niet realistisch dat we de streefdatum 1 januari 2027 halen. Op dit moment zijn er geen mogelijke locaties in zicht. En zelfs als we nu een nieuwe locatie vinden, hebben we zeker vijf jaar nodig voor het geschikt maken van de locatie of nieuwbouw en de verhuizing naar de nieuwe locatie”, zo stelt de kliniek.
Zeist
Het CDA wil dat de burgemeester de gemeenteraad voor de gemeenteraad op 10 november informeert over de huidige stand van zaken.
In het Hoofdlijnenakkoord 2026-2030 dat op 24 september 2026 werd gepresenteerd aan de gemeenteraad van Zeist stond: “Toegezegd is dat we alles op alles zetten om ervoor te zorgen dat Fivoor uiterlijk 1 januari 2027 weg gaat uit Den Dolder.”
Daarbij zal de gemeente Zeist volgens de burgemeester “actief bijdragen aan de zoektocht en het vinden van een passende nieuwe locatie met daarin bestuurlijke afstemming en het voeren van regie op een tijdig en ordelijk vertrek”.
Het CDA wil weten welke stappen het college onderneemt als de verhuizingsdatum van 1 januari 2027 niet haalbaar blijkt.
Fivoor blijft erbij dat de datum te kort dag is: “Die datum is het streven, maar wordt waarschijnlijk niet gehaald”.
Het college heeft tot 8 november 2026 de tijd om de vragen te beantwoorden.