Een stuk weiland dat in 2018 nog braak lag in Wijk bij Duurstede is inmiddels een kruip-door-sluip-door bos vol eetbare vruchten en planten. Bezoekers van buitenaf mochten zaterdag een kijkje nemen in Het Wijkse Voedselbos. “Of het lekker is, blijft de vraag”, grapt initiatiefnemer Petra Ekhardt.
De term voedselbos is inmiddels ingeburgerd, maar hoe je deze natuurlijke manier van eten verbouwen invult, dat verschilt nogal per locatie. Waar de meeste kiezen voor zoveel mogelijk opbrengst op een relatief kleine grond, kiezen ze in Wijk juist voor een ruime opzet.
Land
Daarbij krijgen ze de vrije hand van de eigenaar van het land, de 47-jarige Antoine van der Meer. “Mijn vader kocht ooit dit land, een oude pruimengaard. Helaas gingen de bomen op een gegeven moment dood door een ziekte.”
Hij vertelt dat ze eigenlijk geen boerenfamilie zijn, maar bij toeval nog steeds dit stukje land in de familie hebben. “Ruimte, rust en ontspanning is wat mensen nodig hebben, zo is mijn visie. Bij toeval kwam dit initiatief op ons pad en we werden enthousiast.”
Hij sprak een “betaalbare prijs” af met de initiatiefnemers die daarna de vrije hand kregen, zolang buren niet gaan klagen. Dat is tot nu toe niet gebeurd.
Pruimen
Petra laat even verderop de laatst overgebleven pruimenbomen zien, die inmiddels waarschijnlijk vijftig jaar oud zijn en volop vruchten dragen. “We hebben eigenlijk te weinig vrijwilligers en afnemers voor al het eten wat we dit jaar oogsten in dit bos”, verontschuldigt ze zich voor alle pruimen die op de grond liggen en soms al rotten. “De dieren hebben hier iets aan, zoals vogels of egels.”
Vrienden
Het idee voor een voedselbos kwam niet van haar alleen, maar ontstond met vrienden Nancy Rietveld en Barry Blommestein. “We deden allemaal vrijwilligerswerk bij natuurorganisaties, naast onze vaste banen. We wilden heel graag iets voor onszelf beginnen, waarbij we de vrije hand zouden krijgen.”
Dankzij het land van Antoine werd dat betaalbaar mogelijk. “We hebben hiernaast allemaal nog een betaalde baan, maar willen hier uiteindelijk wel iets van maken. Het is niet alleen een hobby. We willen dat ons bedrijf Natuurlijk Heel Leuk echt rendabel wordt en ook laat zien dat het kan met een voedselbos.”
Kijkje
Zaterdag 5 september organiseerden meerdere voedselbossen een open dag en ook hier zijn bezoekers die graag een kijkje nemen. De kinderen rennen vooruit, terwijl een echtpaar vertelt dat ze zelf een grote tuin hebben, maar daar graag wat meer inheemse bomen met fruit planten.
Het pad is bedekt met gras en onkruid, zo lijkt het, maar dat blijkt schijn. “Kijk, hier heb je klavertjes en zuring die je kunt eten in een salade”, vertelt Petra terwijl ze op haar hurken wat groene plantjes aanwijst. “Of het lekker is, blijft de vraag. We hebben een andere smaak dan vroeger. Eigenlijk moeten we weer wennen aan een echt natuurlijke smaak.”
Even verderop staat een grote venkel die uitgebloeid is. Ze plukt wat zaadjes uit de toppen en deelt ze uit. “Dat smaakt naar drop!”, zegt een van de kinderen enthousiast.
Eiland
Wat opvalt is het gigantische “eiland” vol bramenstruiken met in het midden een paar bomen. “Bramen, brandnetels en distels groeien hier uitbundig. Eigenlijk moeten we daar toch wel iets aan gaan doen, want ze woekeren. Maar ze zorgen ook dat de kleinere bomen de zomer overleven door schaduw en koelte, dus het is ook weer goed voor de biodiversiteit.”
De bomen zijn in de meeste gevallen nog niet heel groot en dat heeft een reden. “We hebben weinig budget en zijn dus letterlijk klein begonnen. Wanneer je een boom plant, kun je gelukkig meestal binnen twee jaar al wel oogsten. We hebben nu al meer dan we zelf op kunnen.”
Vogels
We lopen verder, terwijl Petra telkens aanwijst wat eetbaar is van vlierbessen tot kweepeer, watermunt en appels. Dankzij de natuurlijke inrichting, is veel leven aanwezig, waaronder ook veel vogels. “We hebben hier niet alleen kleine graspiepertjes en braamsluipers, maar ook een fazantenpaartje dat ieder jaar jonkies krijgt.”
Paartje
Aan de achterkant van de tuin komen de Kromme Rijn en een wetering samen. Een zwanenpaar met kind zwemt rustig voorbij. “Deze zomer was extreem warm, maar we hebben geen enkele keer water hoeven geven”, vertelt Petra. “De grond is hier overal bedekt en de grotere bomen zorgen voor natuurlijke schaduw. Ons kleine bos doet het heel goed, ook zonder irrigatie.”
Vrijwilligers
Eenmaal uit het bos loopt de groep naar een houten overdekking met een grote tafel met wat hapjes, zoals crackers met biologische honing met munt. “We werken met ongeveer zeven vrijwilligers hier twee dagen per week, maar we verkopen onze oogst nog niet commercieel”, vertelt Petra. Iets verderop hebben ze inmiddels een moestuin overgenomen waar deelnemers een betaald oogst-abonnement hebben. Op een deel van de oude perenboomgaard gaan ze hier een voedselbos aanleggen. “We groeien natuurlijk, net als ons bos.”
