Zo ver het oog rijkt pronken er rijen broccoli, spinazie, bieten en sla en dat is alleen nog maar de groente-oogst. Al bijna 3,5 jaar floreert het gewas op de 10 hectare landerijen van de coöperatieve Herenboerderij Nieuw Bureveld in De Bilt. “We voeden ongeveer 500 monden. Maar met de huidige overvloedige oogst kunnen we veel meer leden verwelkomen.”
Herenboerderij Nieuw Bureveld heeft geen winkel. De oogst gaat naar de leden, die allemaal mede-eigenaar van de coöperatieve boerderij zijn. Na een eenmalige inleg betalen de leden een maandelijks abonnement, waarmee zaai- en plantgoed en dierenvoer wordt gekocht, de huur wordt betaald van land en schuur en de salarissen van twee herenboeren-boeren. Op 10 hectare boerenland aan de Universiteitsweg werken ze onder leiding van de twee ‘echte’ boeren aan lokale, duurzame voedselproductie zonder chemische bestrijdingsmiddelen. Het werk op het land gebeurt grotendeels met de hand.
Uitgiftedag
“Bijna het hele jaar rond eten we van wat we zelf hebben gezaaid, geplant, onderhouden en geoogst. Op vrijdag oogsten we, op zaterdag is de uitgiftedag. Dan verdelen we de groenten, fruit en voor wie wil, vlees. De opbrengst is bijvoorbeeld in de zomer soms zo veel, dat ik mensen op mijn werk en in de buurt kan laten meegenieten met wat ik ophaal aan groenten, aardappelen en fruit”, zegt bestuurslid Maike Mertens. De ruim 280 mede-eigenaren komen uit De Bilt zelf, maar ook uit Utrecht, Bilthoven, Zeist, Bunnik, Driebergen en verder. “Wat we overhouden aan vers geoogste producten gaat naar de voedselbank in De Bilt en gebruiken we weer als voer voor onze varkens.”
Mertens ontfermt zich in haar taak als mede-eigenaar vooral over ‘community building’ op de coöperatieve boerderij. “Dat met de handen in de klei wroeten laat ik aan mijn man over”, lacht ze. Met het bouwen van een hechte gemeenschap wil het best lukken: “Ik organiseer ons inmiddels vermaarde Sinterkerstfeest en activiteiten zoals de appeltaartchallenge waar de beste bakker een gouden taartschep wint.” Ze gaat voor naar de kas waar mede-eigenaren plantjes aan het poten zijn. “Dit wordt heerlijke veldsla voor ons Kerstdiner straks”, roept een van de mede-eigenaren die op de knieën naast de rij pootgoed zit.
Pompoenen
Mertens vertrouwt Omroep ZOUT toe dat ze zich vooral op de uitgifte van de pompoenen verheugt. Ze koerst richting de schuur waar honderden pompoenen feloranje liggen te glanzen in grote kisten. Prachtig hè”, knikt bestuurslid Maike Mertens richting de pompoenen. “Ik vind pompoenen heerlijk. Ze zijn zo mooi en je kunt er zoveel mee. Trouwens, de kolen en sla van deze grond zijn ook zoveel lekkerder dan die uit de supermarkt.”
Via enquêtes beslissen de leden mee over wat er op het land wordt geplant en gezaaid “Daar passen onze boeren hun teeltplan op aan. En ook in de Algemene Ledenvergadering kan iedereen zijn stem laten horen.” Zo is de zoete aardappel in beeld gekomen, in De Bilt. “Met dat natte voorjaar was het vorig jaar geen succes. Maar dit jaar hebben de bataatplanten het supergoed gedaan”, aldus een tevreden Mertens. “Ik heb mijn kinderen al een paar keer blij gemaakt met friet van zoete aardappel.”
Oogstdag
Het is vandaag oogstdag op Nieuw Bureveld: aanpoten dus voor de mede-eigenaren van de eerste vestiging van een Herenboerderij in onze streek. De broccoli mag van het veld en de tractor rijdt heen en weer om de geoogste groenten naar de schuur te brengen. De afgelopen dagen zijn er al honderden pompoenen van het land gekomen. Er zijn een 15-tal mensen aan het werk: oogsten, zaaien, poten, mest ruimen, producten naar de schuur brengen.
“Er is hier altijd wat te doen. We verbouwen natuurlijk heel veel verschillende producten. Er is een kas, een Beleveningstuin en er zijn fruitbomen. Dat maakt dat het ook meer werk is dan bij een gewone boerderij”, legt Mertens uit.
Verderop tussen de rijen groente strekt stagiair Ina Jüt haar rug. Ze staat al een uur gebogen om grote stronken broccoli te oogsten. Ze is ecoloog en begon in september haar agrarische opleiding. “Ik wil meer buiten bezig zijn met lokaal en gezond eten produceren”, legt ze haar loopbaanswitch uit. “Dat is mijn passie. Extra leuk is dat je dat hier met heel veel mensen kunt doen, in een goede sfeer. De mede-eigenaren zijn super betrokken”, vindt ze.
Biologisch
Een van hen is Jeanne van Echtelt, ‘herenboer’ vanaf de start in maart 2022. “Ik vond het een goed initiatief dat deze grond voor biologische teelt wordt gebruikt, en dat het niet naar een projectontwikkelaar ging voor huizen of wegen. Dat was een belangrijke reden om in te stappen. Eten kocht ik altijd op de biologische markt in Utrecht.”
Ze kijkt trots naar de rij rijpe broccoli aan haar voeten. “Het is gewoon heel leuk om bij het hele proces betrokken te zijn: je eigen broccoliplantje hier neer te zetten, te schoffelen en daarna te oogsten en te eten. Daarbij is het een welkome afwisseling van kantoor.”
Verderop stript Liesbeth van Rensen een prei voor ze de groente in een grote houten kist legt. “Even wachten, ik moet ze tellen. Dit was de 87-ste?”, vraagt ze aan een andere mede-eigenaar. haar collega-vrijwilliger. Het lijkt hard aanpoten met die preien. “Oh, maar dit is juist ontspannend”, vindt Liesbeth.
“Ik houd erg van oogsten. Dan kan ik de rest van de week weer in mijn hoofd bezig zijn”, zegt ze, met een hoofdgebaar naar het gebouw van haar werkgever het Universitair Medisch Centrum (UMC) Utrecht. “Daarnaast ben ik ook lid geworden uit overtuiging. De intensieve landbouw die we hebben is op den duur niet meer haalbaar. Zelf verbouwen en met de seizoenen mee eten is lekkerder en makkelijker.”
Tweede zaterdag
Nieuw Bureveld is elke tweede zaterdag van de maand open voor belangstellenden. “Een handje meehelpen mag dan ook”, voegt Mertens toe. De Herenboerderij ligt op de Universiteitsweg in De Bilt naast het agrarisch bedrijf van mede-eigenaren Martine Wismeijer en Dirk Jan Stelling, die in hun familiebedrijf naast veeteelt ook zorg en educatie bieden en Landwinkel de Hooierij runnen.
