Protestborden in het weiland vanwege plannen van de provincie en het verdwijnen van voorzieningen. Westbroek zucht de laatste maanden onder allerlei bedreigingen. Maar hoe staat het er nu echt voor met de leefbaarheid in het dorp?
Het dorp lijkt meer afgezonderd te raken van de rest van de gemeente. Het verdwijnen van boerenbedrijven vanwege het programma UPLG haalde het landelijke nieuws. Ook gaat de enige buslijn van het dorp op de schop. Bus 122 wordt omgezet in een flexlijn. Maar er zijn ook andere geluiden te horen: “Ik vind ons dorp juist de parel van de gemeente”.
– door Larissa Stijlaart (SvJ / HU)
Westbroek is een dorp dat van oudsher al weinig voorzieningen kent. Waar het dorp vroeger nog een buurtsuper en een rijdende winkel had, zijn deze al lange tijd verdwenen. Daarnaast zet de vergrijzing stevig door. Maar ondanks deze bedreigingen is Westbroek een dorp dat de schouders eronder zet waar dat nodig is. “Laatst moest er bijvoorbeeld een speeltuintje vernieuwd worden. De gemeente vond het lastig hoe dat aangepakt moest worden, maar wij kenden nog wat lokale mensen die konden helpen”, vertellen Jan Hennipman en Rik Nap. “Zo hebben zij toen dat speelpleintje vernieuwd.” Beiden zijn betrokken bij het dorpsberaad van Westbroek. Rik Nap als huidig voorzitter en Jan Hennipman als actief dorpslid en voormalig betrokkene bij het dorpsberaad.
Het dorpsberaad zet zich in voor de belangen van Westbroek. Zo houdt het zich bezig met praktische zaken in het dorp, zoals het meedenken met de gemeente over woningbouw en waterafvoer. “Het dorpsberaad maakt zaken die aandacht nodig hebben kenbaar bij de gemeente, in de hoop dat daar iets mee gedaan wordt. Wanneer de gemeente vervolgens terugkoppelt met de vraag hoe wij dit voor ons zien, kunnen wij samen met dorpsbewoners energie steken in het verder oppakken van die plannen”, aldus Rik Nap
Buslijn 122
Westbroek staat bekend als een hecht dorp met een sterke gemeenschap. Toch lijkt er opnieuw een voorziening te verdwijnen. Buslijn 122 was de enige vorm van openbaar vervoer in het dorp. U-OV heeft inmiddels aangegeven dat deze lijn niet meer rendabel is. In de plannen staat dat de vervoerder ‘begrijpt dat lokaal vervoer en de bereikbaarheid van kleine kernen belangrijk zijn, maar dat het lage aantal reizigers ertoe leidt dat de vaste lijn wordt geschrapt’. In plaats daarvan komt er een flexlijn, een bus die reizigers minimaal twee uur van tevoren moeten reserveren. Daarmee lijkt Westbroek de enige kern in de gemeente De Bilt te worden zonder regulier openbaar vervoer.
“Dat het busje de laatste tijd minder werd gebruikt, klopt inderdaad”, zegt Rik. “Maar dat komt ook doordat het busje nu alleen nog maar naar de Vechtsebanen rijdt, in plaats van naar station Overvecht, zoals vroeger. Vanaf de Vechtsebanen kun je vrijwel nergens naartoe vergeleken met station Overvecht. Daarnaast kwam het busje vaak niet opdagen of was het vertraagd. Daardoor is het gebruik onder dorpsbewoners langzaam ontmoedigd.”
Nap heeft zich al vaker uitgesproken over de toenemende afzondering van het dorp, onder meer in een interview met RTV Utrecht. Volgens hem is het belangrijk dat de busverbinding blijft bestaan, met name voor ouderen in Tienhoven en Westbroek, een groep die in omvang groeit en afhankelijk is van het openbaar vervoer. Hoewel hij begrijpt dat de lijn niet rendabel is, vindt hij dat de gemeente moet bijspringen om de verbinding te behouden en weer door te laten rijden naar Overvecht. “Ik weet dat dit geen commerciële lijn is zoals die bij station Bilthoven, maar voor ons als gemeenschap is het wel het enige openbaar vervoer waar we gebruik van kunnen maken”, voegt Jan Hennipman toe.
Dorpsgevoel
Een andere kink in de kabel waar het dorp tegenaan loopt, is de aanleg van glasvezel. Hoewel dit in de bebouwde kom wordt aangelegd, wordt niet de hele Kerkdijk aangesloten op glasvezelinternet. Dit betekent dat de huisartsenpost aan de Kerkdijk en de brandweerkazerne verderop geen gebruik kunnen maken van sneller internet. “Ik snap dat de huizen hier wat verder uit elkaar staan en dat het minder rendabel is om de glasvezellijn volledig door te trekken, maar ik zou graag zien dat de hele dorpskern wordt aangesloten”, zegt Nap. “We vinden het belangrijk dat de gemeente zich daar hard voor maakt, zeker als een van haar kernen geen openbaar vervoer meer heeft en straks misschien een kwart van het dorp niet eens glasvezel heeft.”
Wat Jan en Rik beiden benoemen, is dat zij graag zouden zien dat de gemeente proactief meedenkt en ondersteunt. “Natuurlijk heeft de gemeente de afgelopen jaren geholpen om bepaalde projecten van de grond te krijgen, maar we merken dat we ons hard moeten maken voor nieuwe voorzieningen. We hebben een schitterend dorp met een eigen karakter, waarin we graag dingen zelf doen. Dat karakter is mooi, maar tegelijkertijd ook onze zwakte. Soms hebben we het gevoel dat de gemeente denkt ‘In Westbroek redden ze het wel’ omdat we zelfvoorzienend zijn. Maar wij zouden het fijner vinden als er een wisselwerking van beide kanten komt. We hebben een parel van een dorp, maar het is wel een parel die we telkens zelf moeten oppoetsen.”
Een voorbeeld dat Jan Hennipman noemt, is het initiatief Westbroekse Ouderen Eten Samen (WOES). Dit initiatief is opgezet door dorpsbewoners om eenzaamheid onder ouderen tegen te gaan. Enkele keren per jaar komen zo’n 40 tot 60 mensen samen om aan lange tafels in een boerderij met elkaar te eten. “Dit initiatief wordt gewaardeerd door de ouderen, maar er is geen stichting die het ondersteunt. Het draait volledig op vrijwilligers die zelf de boodschappen doen en de soep warm maken.”
Dat sterke dorpsgevoel is ook zichtbaar in het burgerinitiatief rondom de UPLG-plannen van de provincie. Volgens beide mannen hebben deze plannen niet alleen impact op boerengezinnen, maar op het hele dorp. “Als je om je heen kijkt, zie je overal spandoeken die als steunbetuiging aan de boeren vanuit de burgers zijn opgehangen. Deze verandering werkt namelijk door in het hele dorp”, aldus Jan.
Energie
Uiteindelijk vinden Jan Hennipman en Rik Nap dat de leefbaarheid in Westbroek nog altijd goed is, al zien zij graag meer inzet van de gemeente. “We hebben hier een prachtige dorpscultuur die mooie dingen voortbrengt, of het nu gaat om een groot Oranjefeest of een jaarlijkse wielerronde. Die hechte gemeenschap zie je in andere dorpen in De Bilt minder.”
Volgens hen zit de kracht van de leefbaarheid in de energie van de bewoners. Ondanks het beperkte aantal voorzieningen zijn mensen gewend geraakt om zelf oplossingen te vinden. “Je komt niet in Westbroek wonen omdat de winkels dichtbij zijn of omdat alles goed bereikbaar is met het openbaar vervoer, maar omdat je hier rust vindt, in een mooi dorp woont en onderdeel van een hechte gemeenschap”, zegt Jan.
Die dorpscultuur maakt Westbroek volgens de twee leefbaar. Echter hopen beiden wel dat de gemeente het dorp in de toekomst iets meer gaat steunen. “Ons grootste pluspunt is onze zelfvoorzienendheid, en dat is gelijk ons zwakke punt. Want aan de ene kant redden we alles met elkaar, maar tegelijkertijd raken we daardoor overwerkt. Dit unieke cultuurtje maakt ons een vreemde eend in de bijt, omdat deze cultuur alleen hier in Westbroek speelt. Maar een lelijk eendje is dit dorp daarom zeker niet. Ons dorp is juist de parel van de gemeente.”