Oplichting door nepagenten aan de deur komt steeds vaker voor in onze regio. Vooral oudere inwoners zijn het slachtoffer van criminelen met babbeltrucs. Wat kun je ertegen doen? We vroegen het wijkagent Jan Jaap van Eckeveld.
Dit jaar kreeg de politie al 736 keer melding van diefstal of oplichting door nepagenten in de provincie Utrecht. In onze regio werd onlangs een blinde vrouw in Amerongen voor de tweede keer slachtoffer van dit soort fraude. Het werkelijke aantal keer dat criminelen aanbelden, ligt hoger. Veel vooral oudere slachtoffers schamen zich en doen geen aangifte. De aantallen blijven stijgen en daarom sloeg de politie alarm. Samen met Omroep MAX startte de politie een campagne met als slogan: “Is het een nepagent, of is het oké? Check het via 112!”.
‘Geef iemand die aan de deur komt niets mee,
laat niemand binnen en bel 112’
Het gaat wijkagent Jan Jaap van Eckeveld –werkzaam in Doorn en Maarn– aan het hart. “Criminelen worden steeds slinkser. Ze weten van alles van je en gebruiken dat. Dat is zo verraderlijk! Of het nu zogenaamd de bank is of de politie die belt. Ik wil mensen heel graag beschermen tegen dit soort praktijken.” Zijn tips in een notedop: “Geef niets mee, laat niemand binnen en bel 112”.
Overdonderen
Dat het mensen overkomt begrijpt hij maar al te goed. “Ze overdonderen je. Laatst nog bij een oudere heer in Doorn die echt goed bij de pinken was. ‘Dat dit me nou overkomt! Ik pas altijd zo op’, was zijn reactie. Maar het gemene was: hij had onlangs contact gehad met mij voor iets anders. Dus voelde het vertrouwd dat de wijkagent belt. Ze gebruiken tegenwoordig zelfs onze namen om mensen voor een tweede of derde keer op te lichten. Dat misbruik van vertrouwen en geld verdienen over de rug van oudere mensen vind ik walgelijk. Ze beschadigen ook ons politieapparaat ermee.”
Doortrapt
Er zijn allerlei vormen van dit soort oplichting. “De rode draad is de babbeltruc en het overbluffen van mensen. Een slachtoffer krijgt een telefoontje dat er een agent aan de deur komt”, vertelt hij. “Want er is een inbreker aangehouden en de politie zou dan het adres van die mensen op een lijstje hebben gevonden. Of: de inbrekers zijn al onderweg. De wijkagent komt dan helpen spullen veilig stellen. Soms al tijdens dat gesprek gaat de deurbel. Mensen hebben geen tijd om zich te bezinnen, het gaat in een soort roes. Doortrapt en smerig.”
‘Wij komen nooit, nooit, nooit spullen halen van mensen’
Tegen de tijd dat het slachtoffer zich realiseert dat er iets niet in de haak is, is de pinpas al gebruikt. De belangrijkste tip van de wijkagent: geeft nooit geld, bankpassen, pincodes of sieraden mee aan een agent. “Wij komen nooit, nooit, nooit spullen halen van mensen”, benadrukt hij. “Dat doen wij niet. Laat de agent een pasje zien? Dat is zo te maken. Er is maar één manier om het zeker te weten: de deur dicht doen en het algemene nummer van de meldkamer (0900 – 8844) bellen. Vraag dan: ‘Kan het kloppen dat ik politie voor de deur heb staan?’ Een echte agent begrijpt dat en wacht. Een crimineel rent weg of hangt op.”
Pepperspray
Als hij of zijn collega aan de deur komt, is hij altijd in uniform. “Nepagenten zijn vaak in burger. En als hij of zij een uniformjasje aan heeft, check dan of ze een koppel met vuurwapen, portofoon, pepperspray en handboeien dragen. Elke echte agent heeft dat bij zich.” Omdat ouderen het favoriete doelwit zijn van deze oplichters, vraagt hij ook aan volwassen kinderen om met hun ouders te praten over deze vorm van criminaliteit.
De buurt in Van Eckeveld is wijkagent in hart en nieren, al meer dan 25 jaar. Het liefst is hij op straat en in contact. Hij geeft voorlichting op scholen en ook via zijn Instagramaccount waarschuwt hij inwoners voor inbrekers en fraudeurs. “Het wijkwerk heeft meer diepgang. Ik heb het super naar mijn zin. Als wijkagent blijf je betrokken bij casussen, zoals bijvoorbeeld een gezin waar het huiselijk geweld heeft gespeeld. Ook bij misdrijven: de verdachten komen een keer vrij, dan verlenen wijkagenten dat stukje nazorg.”
Hij let tijdens deze donkere dagen extra op tijdens zijn avonddiensten. “Dan ga ik lekker naar buiten, de buurten door, in het rond kijken.” Zie je iets dat je vreemd vindt? “Bel! Doe dat alsjeblieft”, drukt hij op het hart. “Zo kunnen we oplichting – zoals nu door de nepagenten – tegen gaan. Ik ben blij met de alertheid van onze inwoners: samen kunnen we het veilig houden.”
Preventietips
Speciale waarschuwingsfolders heeft hij ook al op zak. “Voor mensen die niet thuis zijn en dan deuren niet op slot hebben of slechts één lichtje aan hebben. Ik noem dat het ‘ik-ben-niet-thuislampje’. Doe alles aan alsof je thuis bent.” Kijk voor meer preventietips op politie.nl.
