Dat een smartphone meer kan dan vakantiekiekjes maken, bewijst de tentoonstelling De stilte van het licht in Cultuurhuis Pléiade in Doorn. Daar tonen leden van de smartphonewerkgroep van Kunstgilde Heuvelrug hoe een telefoon in creatieve handen kan uitgroeien tot een verrassend fotografisch instrument.
Op de galerij en in de Cantina van het Cultuurhuis hangen foto’s die spelen met licht, contrast en compositie. Sommige beelden zijn verstild en bijna schilderachtig, andere juist grafisch of abstract. Toch hebben ze allemaal één ding gemeen: ze begonnen als een foto die met een telefoon werd gemaakt.
Bewerken
Dat de smartphone tegenwoordig een serieus fotografisch instrument kan zijn, heeft veel te maken met de techniek. “Vroeger moest alles in één keer goed,” vertelt Henk Timmer, een van de fotografen. “Als een opname mislukte, moest je helemaal opnieuw beginnen. Nu zit er zoveel software in camera’s en smartphones dat je een beeld veel makkelijker kunt aanpassen. En je kunt beelden eindeloos bewerken, combineren, manipuleren.”
Toch begint het werk van de groep niet bij de techniek, maar bij een idee. De fotografen werken regelmatig met thema’s, de laatste tijd gebaseerd op tegenstellingen. “Onze smartphone werkgroep, onderdeel van het Kunstgilde Heuvelrug te Leersum, heeft als basis het kijken en maken zelf. Thema’s zoals transitie, dankbaarheid, ruimte en vorm, licht en donker fungeren als kijkfilter en zorgen voor verdieping,” legt werkgroepcoördinator Markus van der Valk uit.
Hij vult aan: “Dat zijn mooie uitgangspunten, maar daarna moet je nog bedenken: hoe maak ik daar een beeld van? De kracht zit in de eenvoud en de vrijheid voor iedere deelnemer. Het gaat niet over ‘wat een goede foto zou moeten zijn’, het gaat over eigenzinnige creatieve vrijheid en de eenvoud van het spelen met licht“.
Eindeloos
Dat zoeken naar een passend beeld vormt het hart van het creatieve proces. “Je hebt een thema en dan ga je op zoek naar een beeld, dat daarbij past. Dan bedenken hoe je iets verbeeldt, vind ik misschien nog wel het leukste. De mogelijkheden zijn eindeloos.”
Hoewel fotografie vaak een individuele bezigheid is, speelt de werkgroep zelf een belangrijke rol. De deelnemers komen regelmatig in het Gildehuis aan het Kerkplein in Leersum samen om ideeën en resultaten te bespreken. “Foto’s maak je meestal alleen”, zegt Henriette Horling, een van de fotografen. “Maar als je elkaar ontmoet en werk laat zien, inspireert dat. Het begint met willen en durven kijken. Dat leer je vooral door het te doen.”
Andere kunstvorm
Die uitwisseling en de creativiteit van de werkgroepleden zorgen voor een grote variatie in stijlen. Sommige makers blijven dicht bij de werkelijkheid, anderen experimenteren met bewerking, montage of compositie. In de werken klinkt soms ook de andere kunstvorm door van de maker, wijst Timmer aan. “Ik ben een van de weinigen die van oorsprong traditioneel fotograaf was.”
Exposant Horlings uit Wijk bij Duurstede is ook beeldhouwer. “Ik maak graag grote expressieve beelden. Meestal met hout uit de Utrechtse Heuvelrug.” Ze is door de werkgroep mixed media van het Kunstgilde materialen gaan combineren. “Ik verf wol en ben ook gaan schilderen met vilt.” Dat ‘schilderen’ en creëren ook kan met foto’s uit een alledaags apparaatje is te zien in de tentoonstelling. Die toont hoe veelzijdig smartphonefotografie kan zijn: van subtiele lichtstudies tot bijna abstracte beelden.
De stilte van het licht is gratis te bezoeken tot en met 28 april op de galerij en in de Cantina van Cultuurhuis Pléiade in Doorn.
