Gemeente gaat vervallen monument herstellen

De gemeente Utrechtse Heuvelrug gaat het Schaepmanmonument in Driebergen herstellen. Het standbeeld is namelijk deels afgebrokkeld en vervallen. “De gebroken stukken worden terug gemonteerd, het wordt schoongemaakt en de teksten worden weer zichtbaar gemaakt”, legt Jaap Holwerda van Stichting Credo Pugno in Driebergen uit. De stichting draagt zorg voor het monument en de historische omgeving.

Herman Schaepman was dichter, rooms-katholiek priester, theoloog en politicus. Hij werd geboren in Tubbergen, waar ook een standbeeld staat. Na zijn opleiding in Rome, kwam hij in 1870 naar het grootseminarie Rijsenburg in Driebergen. Hier werd hij benoemd tot hoogleraar kerkgeschiedenis. In 1880 werd hij als eerste priester gekozen als lid van de Tweede Kamer.

“Schaepman was gevierd bij de katholieken”, vertelt Holwerda. “Hij heeft er bijvoorbeeld voor gezorgd dat de leerplicht, die op acht jaar stond, werd opgetrokken naar veertien jaar. Daarnaast was er toen ook een dienstplicht, die je af kon kopen als je genoeg geld had. Daar heeft hij een streep doorheen gehaald.”

Monument
“Hij had zoveel gezag bij de katholieken in Nederland, dat ze vonden dat er een gedenkteken moest komen”, vervolgt Holwerda. Dat werd in 1908 het Schaepmanmonument, ontworpen door architect Pierre Cuypers, die ook het Rijksmuseum en het Centraal Station in Amsterdam heeft ontworpen.

Het monument is gemaakt van zandsteen, maar zandsteen neemt vocht op. “En als het gaat vriezen, dan vriest het los van het monument”, aldus Holwerda. Inmiddels zijn daardoor stukken van zijn handen voeten afgebroken. “Het monument echt heel slecht geworden en vervallen. Er zit ook schimmel op aan de buitenkant.”

Column
Daar moest verandering in komen, vond Holwerda. Hij schreef een column over het monument, waarin hij benadrukte dat het nu echt tijd is om het monument op te knappen. “We hebben te maken met Schaepman, die een stuk van de geschiedenis Nederland heeft ingekleurd”, schreef hij in zijn column. “En Pierre Cuypers, één van de grote architecten die Nederland heeft voorgebracht. Nu moeten jullie echt ingrijpen.”

Een week later kreeg Holwerda, tot zijn verbazing, een bericht van de gemeente met de boodschap het monument te willen renoveren. “Ik kreeg ook de architect op bezoek”, aldus Holwerda. “Ik heb een aantal delen van het standbeeld op mijn balkon liggen. Die worden keurig terug gemonteerd. De missende delen gaan ze weer namaken. Verder wordt het monument schoongemaakt en de teksten weer zichtbaar.”

Sint-Joris en de Draak
Bovenop het Schaepmanmonument staat een beeld van Sint-Joris en de draak. De draak staat hierbij symbool voor het heidendom. Het verslaan van de draak symboliseert de bekering van een heidens land of stad tot het christendom. “Toen ik bij het standbeeld rondliep zag ik allerlei ronde stukken op de grond liggen”, zegt Holwerda. “Een voorbijganger liet toen zien dat de speer precies boven zijn hand was afgebroken.” Ook dat onderdeel ligt bij Holwerda thuis en zal weer aan het beeld worden toegevoegd.

Holwerda hoopt dat het monument na de renovatie langer meegaat. “Als je een laagje over het zandsteen doet, kan er geen vocht meer in het beeld komen. Het standbeeld is bijna 120 jaar meegegaan. Hopelijk kan het hierna een stuk langer mee.”