Tegen die spierwitte achtergrond zie je het goed: roodborstjes, koolmeesjes en andere vogels die moeite hebben om voedsel te vinden onder het dikke pak sneeuw. Timo Roeke van Vogelbescherming Nederland in Zeist vertelt hoe het zit met vogels in de winter en hoe je ze door de koude dagen kunt helpen.
Om hun lichaamstemperatuur tijdens een ijskoude nacht vast te houden, verbranden vogels hun vetreserves in een razendsnel tempo. Kleine vogels verliezen in één winternacht tot wel 20 procent van hun lichaamsgewicht, aldus Vogelbescherming. Door deze daling besparen de dieren op hun energieverbruik gedurende de nacht. Een vogel in deze staat is minder alert. Als een roofdier, zoals een uil, marter, rat of kat, hen vindt, kunnen ze niet direct wegvliegen omdat hun spieren eerst moeten ‘opwarmen’.
“Vogels moeten, zodra het licht wordt, direct eten om hun energievoorraad aan te vullen. Het is daarom belangrijk dat mensen hun voer en water ’s ochtends voor zonsopgang vernieuwen”, geeft Timo Roeke, Beschermer bij Vogelbescherming, aan. “IJsstampen bij een vijver kan helpen, aangezien vogels ijssplinters eten om aan vocht te komen.”
Sneeuwvrije plek
Op de juiste manier bijvoeren geeft vogels in deze lastige tijd voldoende vet. Heb je een tuin? Dan kun je een sneeuwvrije plek maken en proberen dat zo te houden. “Leg daar (biologische) appels en rozijnen neer voor lijsters”, adviseert Roeke. “Op de voederplank is er ruimte voor de rest van het voer. Vermijd het ophangen van de bekende netjes met voedsel om te voorkomen dat de pootjes van de vogels vast komen te zitten. Als mensen oud blad in hun tuin hebben liggen, is het goed om deze om te gooien zodat de ongewervelden en insecten goed zichtbaar zijn. Naast al dat natuurlijke eten dat ze in je tuin vinden, kun je ook biologisch voer bijvoeren.”
Doe dat bijvoeren wel hygiënisch, zeggen de experts. Borstel of schud voerhuisjes, voertafels en silo’s schoon en ontsmet de voer- en waterplaats af en toe met kokend water. Ververs water in waterbakken regelmatig, in ieder geval wekelijks. Grenst jouw tuin aan het water, wees dan extra alert op signalen van vogelgriep, aldus Vogelbescherming. Van ganzen, zwanen, eenden en meeuwen is bekend dat ze besmet kunnen raken met vogelgriep. Omdat er op bijvoeren groepen vogels afkomen, is het beter om de watervogels daarom niet bij te voeren.
Strooi zand
Strooi geen zout, maar scherp zand als het glad wordt. “Vogels kunnen het zout namelijk onverhoopt binnenkrijgen, via insecten die er dood van gaan of via smeltwater, en daarvan ernstige nierproblemen krijgen. Zout is verder slecht voor de planten en bomen in je tuin, maar ook voor het bodemleven. Scherp zand is net zo effectief en voor niemand gevaarlijk.”
Wie een vogelvriendelijke tuin heeft met inheemse biologische planten en op de juiste manier bijvoert, ziet veel vogels in de tuin. Dat is extra leuk tijdens de Nationale Tuinvogeltelling op 30, 31 januari en 1 februari, want dat geeft nog meer te tellen.
