Elke vier minuten belandt een 65-plusser na een val op de spoedeisende hulp. Tweederde van hen is vrouw. Ook in onze regio stijgt het aantal valincidenten en gemeenten bieden daarom cursussen valpreventie aan.
De alarmerende cijfers van Kenniscentrum Letselpreventie liegen er niet om: naar schatting liepen 119.000 ouderen in 2024 valletsel op, waarvan 90.700 ernstig letsel. “Op je 65ste sta je er misschien nog niet bij stil, maar een val kan grote gevolgen hebben voor je zelfredzaamheid, woonsituatie en kwaliteit van leven”, zegt Rozan van der Veen, expert valpreventie bij VeiligheidNL.
Ook in Zeist leeft dit probleem: van de ruim 14.000 65-plussers in de gemeente heeft 39 procent een buiteling gemaakt vorig jaar. Dat leidt tot letsel en/of tot angst om opnieuw te vallen. Om hier iets aan te doen, biedt de gemeente valpreventiecursussen aan. Dit met subsidie van de overheid in het kader van de valpreventiecampagne ‘Ik sta sterk’ .
“Mensen worden steeds ouder. De groep mensen die ouder zijn dan 65 jaar, gaat gigantisch groeien. Die mensen blijven ook nog vaker thuis wonen”, geeft fysio- en valpreventietherapeut Nicolien Klaassen uit Zeist als reden voor de toename van het aantal valongelukken. Ze is als professional betrokken bij de cursussen in de gemeente Zeist en is lid van de gemeentelijke werkgroep Valpreventie.
Factoren
“Als fysiotherapeuten zijn we gericht op het fysieke bewegen. Maar er spelen veel meer redenen waarom mensen minder sterk op hun benen staan: medicijngebruik waardoor iemand duizelig kan worden of verminderd gezichtsvermogen bijvoorbeeld.” De factoren leeftijd, chronische ziekten en medicijngebruik worden al redenen genoemd waarom vooral veel vrouwen letsel oplopen na een valpartij.
In de gemeente Zeist zijn er drie verschillende preventieprogramma’s waaraan ouderen kunnen meedoen, elk met een eigen aanpak. Inschrijven hiervoor kan via website www.zorg4zeist.nl. Deze cursussen vallen onder het sociaal domein van de gemeente. “De kunst is om eerst te kijken hoe groot het valrisico van iemand is. Dan kun je met elkaar bekijken wat je eraan kunt doen. Is er sprake van een laag risico, dan kijken we naar het beweeggedrag. Wandelt, fietst en/of sport de inwoner?”, vertelt Nicolien. “We verwijzen dan ook wel naar het bestaande aanbod via bijvoorbeeld Sportief Zeist. Sinds kort zijn er voor ouderen in Zeist ook buitentrainingen ‘Golden Sports’ in het Walkartpark en op het Bisonveld, begeleid door een fysiotherapeut.
Voor inwoners met een matig valrisico zijn de door de gemeente aangeboden preventiecursussen waardevol, vult Klaassen aan. “De beste preventie is sterk staan. Hoe vaak horen we niet ‘Ik durf niet meer te fietsen’. Dat is omdat ouderen dan aanvoelen weten dat ze door allerlei redenen minder stevig op hun benen staan. We besteden daarom aandacht aan spierkracht en balans. Dagelijks bewegen is heel belangrijk”, benadrukt ze.
Hindernisbaan
Een van de valpreventieprogramma’s heet In Balans. Het is gebaseerd op de bewegingskunst tai-chi en besteedt aandacht aan risicofactoren. “Er zijn kleedjes in huis, drempels en ongelijke stoeptegels waarover je kunt vallen. We oefenen in het programma Vallen Verleden Tijd ook met een hindernisbaan, in combinatie met spelvormen en valtechnieken. Deelnemers leren daar hoe ze een situatie kunnen herkennen waarin het gevaar van een val op de loer ligt. We oefenen met bochtjes lopen. En natuurlijk oefenen ook met valtechnieken om de valangst te verminderen.”
Constateren de zorgprofessionals een hoog valrisico, dan krijgen zij na een uitgebreide valanalyse meestal het advies een 1-op-1 training te volgen, zoals het Otaga-oefenprogramma. De basisverzekering vergoedt deze cursus”, licht Klaassen toe.
Testochtend
Gemeente Zeist biedt inwoners van 65 jaar en ouder een gratis test aan om het valrisico te bepalen. Vrijdag 3 oktober houdt Austerlitz Zorgt zo’n testochtend in het Hart van Austerlitz. Op dinsdag 4 november is er een testmiddag in praktijk OpMaat in Den Dolder. Klaassen: “Mensen mogen ook altijd een van de deelnemende fysiotherapeuten benaderen.” Voor de groepscursussen betalen deelnemers een eigen bijdrage van 50 euro.
Informatie over de initiatieven in de andere gemeenten van onze streek, zijn te vinden op de website GGD regio Utrecht.
Bron: Kenniscentrum Letselpreventie
