Weggelopen, niet thuisgekomen van werk of school of ‘zomaar verdwenen’. Zeven tot tien keer per dag krijgt de politie Midden-Nederland een telefoontje van een achterblijver dat er iemand is vermist. “De eerste gouden uren zijn dan cruciaal”, weet Aline Labots, specialist vermist personen en lid van het cold case team bij politie Midden-Nederland.
Niet zelden schakelt de politie de hulp van de omgeving in bij een vermissing. Zoals afgelopen weekend en in onze regio nog in november, toen twee minderjarige meisjes wegliepen uit de jeugdzorginstelling in Maarsbergen waar zij verbleven. Met signalementen en nieuwsberichten –een Amber Alert in de meest ernstige gevallen– hoopt de politie op tips die ervoor zorgen dat de zoekgeraakte persoon snel wordt teruggevonden. “Als het minderjarigen betreft, moeten we extra alert zijn”, legt Aline Labots uit.
-In onze regio zijn bovengemiddeld veel instellingen. Heeft Midden-Nederland te kampen met meer vermissingen dan elders?
“Dat niet. We hebben inderdaad veel instellingen in onze politie-eenheid. De realiteit is dat er dan sprake is van veel personen die weglopen, of in ieder geval liever ergens anders willen zijn dan in de instelling. Maar we hebben een stabiel aantal van gemiddeld 3.000 vermisten per jaar. Zeventig procent daarvan wordt binnen een dag gevonden, 90 procent binnen een week. Na drie maanden is 98 procent van de verdwenen personen terug. De procent die overblijft blijft langer dan een jaar vermist.”
-Die 70 procent die binnen een dag terecht is, geeft de politie heel veel werk.
“Inderdaad. Maar: elke vermissing nemen we serieus. Of het nu een dement persoon is die is gaan dwalen, een kind, een wegloper of iemand met psychische problemen of onbegrepen gedrag. Het basisteam weegt bij de eerste melding de zwaarte van de vermissing. Bij een kind bij wie gevreesd wordt voor direct levensgevaar, kunnen we een landelijke melding doen via Amber Alert. Is een vermissing volgens allerlei criteria ‘urgent’, dan mogen we middelen als helikopters, zoekteams of speurhonden inzetten.”
-Wanneer is een vermissing officieel urgent?
“Dit kunnen verschillende factoren zijn, bijvoorbeeld als de vermiste minderjarig is, of gevaarlijk. Of als die persoon zelf gevaar loopt of er indicaties voor een misdrijf zijn. Wat ook een belangrijk, urgent signaal kan zijn is als een vermissing geheel afwijkt van het bekende levenspatroon van de vermiste.”
-En wanneer is het een ‘overige vermissing’?
“Sommige vermissingen zijn urgent, maar alle vermissingen zijn dringend. Want iemand is niet thuisgekomen terwijl hij dat normaal wel doet. Er is iets niet in de haak. Voor deze ‘overige vermissingen’ geldt dat we de juiste acties moeten uitvoeren om te komen tot de lokalisering van de vermisten. Mijn advies is de politie te bellen als je ongerust bent. De politie gaat met de melder in gesprek en stelt veel vragen. Hierna wordt beoordeeld wat er moet gebeuren om de vermiste terug te vinden. Ten aanzien van hele jonge kinderen is de ervaring bijvoorbeeld dat zij in de buurt van hun huis blijven. Dan kruipen ze onder het bed of achter het luik op zolder.”
‘De eerste uren zijn gouden uren
en het allerbelangrijkst’
-Hoe belangrijk is tijd?
“Die eerste uren zijn gouden uren en het allerbelangrijkst. Vroeger werd er gezegd: de eerste 24 uur mogen de achterblijvers zelf de vinger aan de pols houden. Dat doen we niet meer. Hoe meer tijd verstrijkt, hoe moeilijker het wordt om iemand terug te vinden.”
-Is de politie daarom minder terughoudend dan vroeger bij het inschakelen van burgers?
“Burgers zijn de ogen en oren buiten. Die hebben we bij vermissingen absoluut nodig, zeker als we denken dat de vermiste nog aan het rijden of rondlopen is in de burgermaatschappij. Dan vragen we burgers in die streek of ze willen opletten. Ik raad iedereen aan de app Burgernet te downloaden. De politie neemt elke tip serieus en elke tip wordt kritisch onderzocht. Helaas is dit niet altijd een makkelijke opdracht. In sommige gevallen ontvangt de politie bijvoorbeeld een tip dat een vermiste in Limburg en tegelijk in Amsterdam is gezien. De informatie uit het onderzoek kan dan helpen. Aanvullend kunnen we camerabeelden opvragen, bijvoorbeeld. Camera’s liegen niet.”
-En spontane zoekacties van betrokken burgers bij een vermissing?
“We vinden het wel erg mooi dat burgers willen helpen. Maar onbedoeld kunnen ze soms een onderzoek doorkruisen of sporen wissen. Daarom werkt de politie samen met het Coördinatie Platform Vermissingen (CPV). Het CPV helpt de politie om de burgers die willen helpen met zoeken op de juiste manier in te zetten. Een andere organisatie met wie de politie veel samenwerkt is bijvoorbeeld het Veteranen Search Team.”
-Wat moeten burgers doen als ze een vermist persoon denken te zien?
“Dat is afhankelijk van de zaak. Bij een persoon met dementie is het heel fijn als degene zich over de vermiste ontfermt, hem/haar kalmeert. Dat helpt ons enorm. Maar bij een gevaarlijk persoon of iemand met onvoorspelbaar gedrag: liever niet. Gewoon de politie bellen en een duidelijke locatie doorgeven, is al zeer helpend. Ook als je niet in de buurt bent, kun je helpen door een Amber Alert of Vermist Kind Alert te delen op jouw sociale media.”
-Digitale sporen nagaan helpt bij opsporing in de huidige tijd. Wat is er nog meer beter dan vroeger?
“We werken veel nauwer samen met andere eenheden en met internationale partijen. Als we iemand zoeken die naar het buitenland vertrekt of een kind ontvoert daarnaartoe, merk ik dat we steviger banden hebben. Daar hebben we al mooie resultaten mee gehaald. Het kan lang duren, maar soms betekent een gouden tip een doorbraak. Of iemand laat toch iets op internet achter waardoor we de zaak kunnen oplossen.”
‘Ook als je niet in de buurt bent, kun je helpen
door een Ambert Alert te delen op jouw sociale media’
-Zijn er ook frustraties?
“Frustratie is het woord niet. Ik werk met heel veel passie aan vermissingszaken en ik blijf koersen op een goed einde. Maar natuurlijk is het moeilijk als een vermiste niet gevonden wordt. Af en toe is een doorbraak dichtbij, maar dan ontbreekt er nog een puzzelstukje. De politie wil uiteraard niets liever dan de vermiste terugvinden. Er is natuurlijk ook veel emotie bij de achterblijvers.”
-Is er iets wat je mensen wilt meegeven?
“We zijn heel dankbaar met betrokken burgers. Dat moeten we met elkaar niet loslaten. Zorg dus dat je die Burgernetapp op je telefoon hebt. Ook al denk je: ik kan niets doen. Vaak zit de oplossing in de kleinste dingen. En bij twijfel: bel de politie.”
Meer informatie: www.politie.nl/vermist
