Portret van een beroep: Boswachter Sabrina Veltman

Als Sabrina vertelt dat ze boswachter is, roept dat bij de meeste mensen een idyllisch beeld op. Urenlang turend door een verrekijker, onder een boom, in een eenzaam bos, proviand in een geruite knapzak mee? “Was dat maar waar”, schatert de nieuwe boswachter van Staatsbosbeheer in Utrecht-Oost. “Ik ben vooral druk met vergunningen en contracten. Maar ik zou niet anders willen dan dit: boswachter zijn.”

Sommige beroepen bestaan al eeuwen in deze streek. Al is het werk door de jaren heen natuurlijk anders geworden. Omroep ZOUT neemt een kijkje bij de streekgenoten die anno nu een ‘eeuwenoud’ vak uitoefenen.

Regelen, ontwikkelen, routes en  borden maken, nieuwsbrieven versturen, contact leggen met partnerorganisaties: het werk van een senior boswachter publiek gebeurt inderdaad veel tussen vier muren. Het voordeel van Sabrina’s nieuwe baan sinds deze zomer is dat haar computer niet in een kantoor op een industrieterrein staat, maar in de naar hout en haard geurende ‘blokhut’ van Staatsbosbeheer: regiokantoor De Veldschuur, naast het indrukwekkende Leersumse Veld. “Die boswachter van vroeger was alles in één: van houtvester tot handhaving en onderhoud. Bij Staatsbosbeheer hebben wij de taken nu wat meer verdeeld.”

Droomplek
Als een vis in het water, zo voelt Sabrina zich in haar nieuwe habitat. Ze nam op 1 juli het stokje over van Corien Koreman. Als leerling en boswachter beheer leerde ze het gebied goed kennen. “Mijn werkplek is hier op het Leersumse Veld, maar ik zit over de hele Heuvelrug: onder meer Lage en Hoge Vuursche, het Baarnse Bos, Austerlitz en Amerongen. Best breed”, grinnikt ze. “Dat maakt het voor mij ook erg leuk. Hier loop je zo van naald naar bos, naar loof, naar heide en zand. Het veldwerk was een mooie opstap. Het was altijd mijn ambitie om boswachter publiek te worden. Want de contacten met mensen vind ik het allerleukste van dit werk. Al mis ik dan wel de ontmoetingen met reeën, omdat ik niet meer voor dag en dauw in het veld sta.”

Als kind was ze al bezig met de natuur. “Hondjes uitlaten, helpen op de kinderboerderij: als ik maar iets buiten en met beestjes kon doen”, somt ze op. “Eerst werkte ik als handhaver, dat liep zo in mijn leven. Maar dan vertel je steeds wat er niet mag. Die negativiteit wilde ik achter me laten.” Ze schoolde zich om. Tot haar geluk vond ze ook een droomplek om te wonen, in Austerlitz. Austerlitz is zo omsloten door bos, je kunt er uren wandelen. Prachtig gewoon. “Ik pendelde eerst vanuit Rotterdam. Overdag, aan het werk in onze natuurgebieden, voelde ik me als op vakantie.”

Storm
Nu begint haar dag met de mail. “Wat moet er direct worden opgepakt, is dan de vraag. Als er storm is geweest, gaan we eerst kijken waar er bomen om liggen. Dan sturen we collega’s ernaartoe om de veiligheid te garanderen.”  Daarna is ze meestal druk met gebruikersovereenkomsten voor mensen die iets in de Staatsbosbeheergebieden willen organiseren.

Laatste taak: voorjaarsbloeiers als bosanemoon, wilde akelei, boshyacint,
daslook en zomerklokje op landgoed Broekhuizen in Leersum planten

Haar meest recente taak in het buitengebied: de stinzenbeplanting organiseren op landgoed Broekhuizen. In het voorjaar kan iedereen weer genieten van onder meer bosanemoon, wilde akelei, boshyacint, daslook en zomerklokje op het nabijgelegen landgoed dat Staatsbosbeheer beheert.

De excursies regelen en schoolbezoeken, daarvan geniet ze het meest. “Ik wil mensen laten zien hoe bijzonder onze natuur is – van de nachtzwaluw tot de boshyacint – en waarom het zo belangrijk is dat we er met respect mee omgaan. Het is heel gaaf om de kinderen het bos mee in te nemen. Ook onze knokelbak waar we de botten van gevonden bosdieren in bewaren, is superleerzaam. Hoe ziet het gebit van de boommarter eruit en waarom? Als je dan die gezichtjes gespannen ziet kijken, word ik heel blij.”

Wolf
Een onverwachte wending bij haar aantreden als boswachter was de komst van de wolf –een dier waar de boswachter van weleer altijd mee te maken had. “De wolf heeft ons werk beïnvloed. We zijn er toch wel erg druk mee. De gesprekken zijn soms pittig, maar ook tegengeluiden mogen gehoord worden. Ik begrijp goed dat er commotie is als het bos rondom je ineens wordt afgesloten. Mensen willen dan vooral hun hart luchten, als ze je tegenkomen”, is haar ervaring. “Maar eigenlijk krijg ik vooral informatieve vragen over wat mensen moeten doen bij een ontmoeting met een wolf. Als we mensen dat handvat  geven, is er ook wat meer berusting.”

Het betekende veel werk om excursies te verplaatsen naar een ander gebied of ze afzeggen. Minder leuk, vindt Sabrina. “In januari geven we wat meer excursies om dat op te vangen. En we gaan voorzichtig weer proberen wat boswandelingen op de middag vrijgeven, nu de meest kwetsbare periode van de wolvenwelpjes met bijbehorend beschermingsgedrag voorbij is.”

Roofvogels
Ook echt iets van deze tijd: een natuur die kampt met teveel stikstof, verzuring en verdroging. “Zoals we vroeger planten en kapten, dat kan niet meer. Dat verarmt de bodem en de invloeden krijgen vrij spel”, vertelt ze. “In Austerlitz experimenteren we met kalk in de grond brengen om verzuring tegen te gaan.” Ook vormt Staatsbosbeheer meer om naar meer loofsoorten, die ervoor zorgen dat de grond vruchtbaarder blijft. Ze vult aan: “Er zijn ook andere kwetsbaarheden, zoals de inperking van het leefgebied van bijvoorbeeld roofvogels. Het gebied raakt versnipperd. Minder houtkap maakt de kans groter dat deze roofvogels terugkeren. Een aaneengesloten gebied zorgt ervoor dat er meer migratie kan plaatsvinden, van zoogdieren zoals ree, das, wolf, vos. Daarom zijn we ook erg blij met de ecoducten.”

“Omarm de natuur. Maar blijf wel op de paden.
De natuur is het huis van de dieren en is kwetsbaar.”

Heeft ze nog een tip? “In ons gebied hebben we flink wat hotspots, maar een prachtig en vrij onbekend stukje natuur is De Wildeman, aan de westkant van de provinciale weg tussen Maarsbergen en Leersum. Heel mooi met een spreng, een oude watergang. En rustig.” Iedereen is welkom als het aan Sabrina en haar collega’s ligt. “Omarm de natuur”, roept ze. “Maar blijf wel op de paden en laat geen afval achter. De natuur is het huis van de dieren en is kwetsbaar.”